Spis treści
Dach bezokapowy
Dach bezokapowy to dach, którego połać kończy się w licu elewacji lub bardzo blisko niego, bez tradycyjnego okapu wysuniętego poza ścianę. Rozwiązanie stosuje się najczęściej na dachach dwu- i jednospadowych. Chętnie wybiera się je również po to, aby zarówno połacie, jak i ściany zewnętrzne wykończyć identycznym materiałem i uzyskać tym samym stylistyczny monolit.
Dach bezokapowy może być odwadniany rynnami widocznymi, rynnami przesłoniętymi maskownicą albo ukrytym systemem, w którym również rury spustowe prowadzi się w warstwach elewacji.
Rynny widoczne w dachu bezokapowym
Rynny ukryte mocuje się pod krawędzią połaci i osłania od strony fasady maskownicą lub materiałem elewacyjnym. W jednym z wariantów również rury spustowe prowadzi się w warstwach elewacji.
Ten system wymaga, by krawędzie krokwi dochodziły do lica ściany lub tylko na kilka centymetrów wystawały poza mur. Do krokwi mocowana jest wtedy przeważnie deska okapowa, a do niej haki doczołowe, które będą utrzymywały rynny. Możliwe jest też zastosowanie haków rynnowych przykręcanych do krokwi i wtedy deska będzie zbędna. Rodzaj i rozstaw haków oraz sposób ich zamocowania należy dostosować do materiału podłoża, obciążeń i instrukcji producenta orynnowania.
Ważnymi obróbkami są tu: pas nadrynnowy, kierujący wodę płynącą z dachu do rynien oraz pas podrynnowy, osłaniający szczyt muru przed zaciekami.
Gdy szczyt ściany zwieńczony jest ozdobnym gzymsem, rynny można oprzeć na jego górnej powierzchni. W tym celu gzyms zabezpiecza obróbka blacharska. Rynny mocowane są za pośrednictwem haków doczołowych do deski okapowej osłoniętej obróbką blacharską. Rynny tak zamocowane mogą być odsłonięte lub zabudowane od frontu maskownicą, licującą się z krawędzią przednią gzymsu.
W przypadku rynien opartych na gzymsie szczególnego znaczenia nabiera szczelność połączeń i wykonanie wtórnej warstwy odprowadzającej wodę poza elewację. Elementy należy łączyć metodą przewidzianą przez producenta – na uszczelki, klej, zakład lub przez lutowanie, zależnie od materiału systemu.
Polecamy:
- Jak wybrać system rynnowy? Jakie rynny do domu jednorodzinnego?
- Montaż rynien krok po kroku. Jak wybrać odpowiednie rynny? Rodzaje rynien
Rynny ukryte w dachu bezokapowym
Rynny takiego systemu mocuje się tuż pod krawędzią okapu. Od strony fasady zakrywa je materiał elewacyjny lub specjalna maskownica ze stali powlekanej, dobrana kolorystycznie do barwy elewacji. Rury spustowe biegną w warstwie ocieplenia ściany, a z rynnami łączą się dzięki zastosowaniu odpowiednich sztucerów. Ukrycie rury spustowej w ociepleniu wymaga zachowania ciągłości izolacji termicznej za rurą oraz zapewnienia dostępu do miejsc wymagających kontroli i czyszczenia.
W systemach ukrytych stosuje się między innymi rynny stalowe o przekroju półokrągłym lub prostokątnym oraz rury spustowe z PVC-U albo metalu. Przekroje, sposób łączenia i rodzaj kształtek są właściwe dla konkretnego systemu i nie powinny być dowolnie mieszane. Połączenie stalowej rynny z rurą z tworzywa wykonuje się za pomocą systemowego odpływu, mufy, uszczelki i – jeśli wymaga tego producent – odpowiedniego kleju. Należy zachować możliwość kompensacji rozszerzalności termicznej elementów z PVC-U.
Oferowane są też rynny i rury spustowe ze stopu cynkowo-tytanowego – łączone metodą lutowania.
Przekroje rynien oraz liczbę i rozmieszczenie rur spustowych dobiera się na podstawie efektywnej powierzchni dachu, miarodajnego natężenia opadu i wydajności konkretnego systemu. Trzeba również uwzględnić położenie odpływów, długość odcinków rynnowych i sposób zagospodarowania wody na poziomie terenu. Wydajność systemu powinna umożliwiać bezpieczne odprowadzenie obliczeniowego strumienia wody bez przepełnienia rynny i zawilgocenia elewacji.
W razie przepełnienia lub nieszczelności rynny woda powinna zostać skierowana przed lico elewacji. Funkcję wtórnego odwodnienia może pełnić szczelny pas podrynnowy ze spadkiem na zewnątrz i kapinosem. Takie zabezpieczenie musi stanowić element zaprojektowanego systemu – sama szczelina za maskownicą nie gwarantuje ochrony ocieplenia.
Zalety ukrytego orynnowania
- doskonale pasuje do nowoczesnych domów, zwłaszcza tych, których fasada i dach wykończone są identycznym materiałem,
- orynnowanie nie rzuca się niepotrzebnie w oczy,
- rynna osłonięta maskownicą jest mniej wystawiona na działanie wiatru, ale nadal wymaga ochrony przed zsuwającym się śniegiem i lodem.
Wady ukrytego orynnowania:
- zabudowa rynien i rur spustowych utrudnia zaobserwowanie nieszczelności. Woda może wtedy niezauważenie prowadzić do zamoknięcia materiału, którym ocieplono ściany, i zniszczenia elewacji,
- orynnowanie takie jest droższe od normalnego,
- naprawa lub wymiana uszkodzonych elementów, zwłaszcza rur spustowych, napotyka na poważne utrudnienia, których brak w systemach tradycyjnych,
- rozwiązanie wymaga koordynacji projektu więźby, wieńca, izolacji, elewacji i odwodnienia przed rozpoczęciem robót;
- niedostateczna grubość izolacji za rurą spustową może powodować powstanie mostka cieplnego i lokalną kondensację wilgoci.
Polecamy:
- Kiedy naprawa dachu jest konieczna? Jak przeprowadzić skuteczny remont dachu?
- Bezpieczeństwo pożarowe dachów skośnych – normy i przepisy
Przykładowy montaż ukrytego systemu rynnowego
Montaż taki to zadanie dla profesjonalnej firmy wykonawczej, mającej już doświadczenie z podobnymi systemami. Wymiary konstrukcji, sposób wykonania podparcia, rodzaj obróbek i zasady łączenia elementów zależą od wybranego systemu oraz dokumentacji konkretnego budynku. Przykładowa kolejność robót może wyglądać tak:
- Ukryte odwodnienie należy uwzględnić w projekcie konstrukcji dachu, strefy okapowej, izolacji i elewacji. Położenie murłaty oraz zakończenie krokwi muszą umożliwiać zachowanie ciągłości ocieplenia.
- W strefie okapu wykonuje się stabilne i odporne na odkształcenia podłoże pod rynnę, maskownicę oraz obróbki. Jego budowę i sposób zamocowania dobiera się do konstrukcji budynku i wymagań wybranego systemu.
- Pod rynną wykonuje się szczelną warstwę wtórnego odwodnienia ze spadkiem na zewnątrz i kapinosem. Warstwa ta powinna kierować ewentualny przeciek przed lico elewacji.
- Haki montuje się w rozstawie określonym przez producenta, zagęszczając je przy odpływach, narożnikach i łącznikach. Wymagany spadek rynny zależy od wybranego systemu; niektóre rozwiązania dopuszczają montaż poziomy.
- Rynny, odpływy i łączniki montuje się z zachowaniem wymaganej dylatacji. Należy stosować elementy należące do jednego systemu i przewidziane przez producenta sposoby ich uszczelniania.
- Rury spustowe prowadzone w elewacji mocuje się systemowymi obejmami, pozostawiając możliwość ruchów termicznych. Za rurą trzeba zachować warstwę izolacji zapobiegającą powstaniu mostka cieplnego.
- Należy zapewnić dostęp do rynny, odpływów, pionów i osadnika. Maskownica powinna być demontowalna bez uszkadzania elewacji.
- Przed zakryciem systemu przeprowadza się próbę szczelności poziomu rynnowego oraz kontrolę drożności pionów i odprowadzenia wody
Orynnowanie bez błędów
Rura spustowa prowadzona w warstwach elewacji zmniejsza miejscową grubość ocieplenia. Za rurą należy zachować izolację ograniczającą powstanie mostka cieplnego i ryzyko kondensacji wilgoci. Jej grubość oraz współczynnik λ powinny wynikać z rozwiązania projektowego.
Jeżeli w standardowej warstwie ocieplenia brakuje miejsca, można wykonać bruzdę w ścianie lub zastosować cieńszy materiał o lepszej izolacyjności, na przykład PIR albo izolację rezolową. Możliwe jest też wcześniejsze przygotowanie w murze wnęki na rurę tak, żeby w miejscu jej osadzenia umieścić tradycyjną izolację, ale o odpowiednio dużej grubości.
Rynny mogą w pewnych sytuacjach utrudniać szczelne połączenie izolacji cieplnej ścian z izolacją połaci. Detal okapu należy zaprojektować tak, aby zachować ciągłość izolacji między ścianą a połacią, bez osłabiania elementów więźby i powstawania nieizolowanych przewężeń.
W dachach wentylowanych i fasadach wentylowanych trzeba zachować wymagane przekroje wlotów i wylotów powietrza. Rynna, maskownica, izolacja ani obróbki nie mogą blokować wentylacji połaci lub elewacji.
Jak dbać o rynny w dachu bezokapowym?
Możliwość montażu kabli grzejnych warto przewidzieć przed zabudowaniem systemu. Ich zastosowanie jest uzasadnione przede wszystkim w miejscach zagrożonych oblodzeniem i powinno wynikać z warunków lokalnych oraz zaleceń producenta. Kable grzejne nie zastępują właściwego doboru przekrojów, drożności odpływów ani zabezpieczenia dachu przed zsuwającym się śniegiem.
Dostęp do ukrytej rynny powinien umożliwiać zdjęcie maskownicy bez uszkodzenia elewacji. Jeżeli rynna jest trwale zasłonięta okładziną fasadową, już w projekcie należy przewidzieć otwory rewizyjne. Będzie to utrudnione, jeśli system jest ukryty za obudową fasady.
Przegląd i czyszczenie systemu należy wykonywać co najmniej dwa razy w roku, a częściej w sąsiedztwie drzew. Kontrola powinna obejmować rynnę, odpływy, piony, osadnik lub studzienkę oraz widoczne połączenia i obróbki.
Rynny czyści się miękką szczotką lub usuwa liście i igliwie strumieniem wody o ciśnieniu 3-4 bar.
- Przejdź do galerii: Jak wybrać i zamontować system rynnowy do dachu bezokapowego?
7
